martes, 3 de noviembre de 2009

ARGUDIAKETA ZIENTIFIKOA

Aitzinean, astronomiaren ondorioz, hainbat suntsipen gertatu ziren, gehien bat bi faktoreen eraginagatik gertatu ziren: meteoritoak eta bizi faktoreen aldaketaren eraginagatik. Iraganean, hau da, duela 600 milioi urtetik gaur egun arte, bost suntsipen gertatu dira. Garrantzitsuena, aro permiarrarekin amaitu zuen gertakizuna. Suntsipen honetan, lurreko espezieen erdiak hil galdu ziren. Zientzialariak diotenez, anoxiak sortu zuen hondamendia, hau da, bulkanismoaren ondorioz, itsasoko urek oxigeno gabe geratu. Honek domino efektuagatik, ekosistema guztiz eraldatu zen aipatutako ondorioak ekartzen. Garrantziaren arabera ordenatuta, bigarrena, dinosauruekin amaitu zena izan zen. Suntsipen hau asteroide erraldoi batek sortu zuen.

Urtero, lurrean, 500 meteorito inguru erortzen dira gure lurreko azalean, saskibaloiko baten tamaina du gutxi gora bera. Frikzio atmosferikoa meteorikoak desagerrarazten ditu, 80-100 km-ko altuera batean. Marte eta ilargiaren erakarpenak baita laguntzen diote atmosferari. Probabilitatean oinarrituz, milioi baten artean, meteorito bat bakarrik izango luke adina energia, ondorio latzak ekartzeko. Halaber, beste zenbait gertaera suntsipena ekar zezaketen. Giza faktoreak erabakigarriak izan dezakete, ozono geruzen zuloa handituz eta V izpien sarrera bizi baldintzak alda dezake, ondorio moduan, gizakiok estingitzea edota eboluzio azkar bat gertatzea egoera horretara egokituz. Adibidea: gaur egungo egoera, animali bakoitzak bere habitatan bizi behar da, hau da, gamelua desertuan eta hartz polarra ipar edo hego poloetan.

Suntsipen horiek gudu nuklear batek ekarri dezaken ondorioekin alderatu edo konparatu ahal dugu. Horren ondorioak gure lurraren bizi baldintzak aldatu ahal ditu eta aldatu zituen. Horrek bi ikus puntu zor ditzake: batetik onurak, hau da, bizi egoera eta ekosistema berri batekin espezie berri batzuk sortuko ziren. Beste aldetik, espezie askoren suntsipena izugarria ekar ahal ditu, adibidez permianarrekin amaitu zuen suntsipena .

Ondorioak argiak dira, suntsipenak gauzatu egin dira lurraren istorioan zehar eta betidanik aldaketa dela eta indartsuena betidanik mantendu da gure lurrean. Hurrengo suntsipena egongo da, baina ez dakigu noiz edo nola. Behar bada etorkizunean faktore horiek kontrolatzeko teknologia izango dugu.

No hay comentarios:

Publicar un comentario